مقایسه‌ احتمال پرداخت‌ کارفرما در پروژه‌‌های ساخت با استفاده از مدل احتمالی زنجیره‌ مارکوف در دو حالت: پایداری احتمال گذار و عدم پایداری احتمال گذار

نوع: Type: پایان نامه

مقطع: Segment: کارشناسی ارشد

عنوان: Title: مقایسه‌ احتمال پرداخت‌ کارفرما در پروژه‌‌های ساخت با استفاده از مدل احتمالی زنجیره‌ مارکوف در دو حالت: پایداری احتمال گذار و عدم پایداری احتمال گذار

ارائه دهنده: Provider: متین کدخدا - مهندسی عمران

اساتید راهنما: Supervisors: سید مهدی حسینیان

اساتید مشاور: Advisory Professors:

اساتید ممتحن یا داور: Examining professors or referees: محسن بابائی - جواد طاهری نژاد

زمان و تاریخ ارائه: Time and date of presentation: ساعت 8 - 1405/4/31

مکان ارائه: Place of presentation: کلاس 43

چکیده: Abstract: پرداخت‌های به‌موقع و قابل اتکا از سوی کارفرمایان نقش حیاتی در حفظ جریان نقدی پیمانکاران و تداوم اجرای پروژه‌های عمرانی ایفا می‌کند. با وجود این اهمیت، پژوهش‌های اندکی به ارزیابی کمی قابلیت اطمینان پرداخت کارفرمایان بر اساس داده‌های تاریخی چندپروژه‌ای پرداخته‌اند. در این پژوهش، مدل قابلیت اطمینان پرداخت کارفرما (OPRM) به‌عنوان یک چارچوب احتمالاتی مبتنی بر نظریه زنجیره‌های مارکوف جذب‌شونده توسعه داده شده است تا رفتار پرداخت کارفرمایان را در سطح پروژه‌ها ارزیابی کند. این مدل، سیر تصادفی مطالبات پرداخت را در قالب حالت‌های گسسته، از زمان ثبت مطالبه تا جذب در یکی از حالت‌های پرداخت یا اختلاف، نمایش داده و احتمالات پرداخت وابسته به زمان را برآورد می‌کند. این احتمالات برای محاسبه مقادیر مورد انتظار پرداخت و پشتیبانی از ارزیابی کمی قابلیت اطمینان پرداخت کارفرما مورد استفاده قرار می‌گیرند. در این مطالعه، سه ساختار مختلف از مدل OPRM ارائه شده است: مدل ایستا، مدل نایستای مبتنی بر مراحل مطالبه (NStat-CP) و مدل نایستای مبتنی بر بازه‌های زمانی (NStat-IP) که هر یک ویژگی‌های زمانی متفاوتی از رفتار پرداخت را مدل‌سازی می‌کنند. برای تجمیع برآوردهای احتمال پرداخت در سطح سبد پروژه‌های هر کارفرما، از میانگین‌های پسین بیزی مبتنی بر پیشین‌های یکنواخت و جفریز استفاده شده است. مدل‌ها با استفاده از سوابق پرداخت مربوط به ۳۴ پروژه تکمیل‌شده متعلق به ۱۱ کارفرما کالیبره شده و عملکرد آن‌ها بر اساس معیارهای اطلاعاتی آکائیک (AIC) و بیزی (BIC) مورد ارزیابی قرار گرفته است. نتایج نشان می‌دهد که اگرچه مدل NStat-CP از منظر برازش آماری بهترین عملکرد را دارد، مدل ایستا توازن مناسبی میان دقت، قابلیت تفسیر و کارایی محاسباتی ایجاد کرده و برای کاربردهای عملی گزینه‌ای مطلوب محسوب می‌شود. همچنین، چارچوب بیزی به برآوردهای پایدار قابلیت اطمینان پرداخت منجر شده و تأثیر مفروضات پیشین با افزایش حجم داده‌های پروژه‌ای به‌تدریج کاهش می‌یابد .تحلیل حساسیت بیزی نسبت به انتخاب نوع و پارامترهای توزیع پیشین نشان داد که چارچوب OPRM از پایداری مناسبی برخوردار بوده و با افزایش حجم داده‌های پروژه‌ای، برآوردهای پسین به‌صورت طبیعی به نتایج داده‌محور همگرا می‌شوند. همچنین، تحلیل حساسیت انجام‌شده در فصل پنجم، امکان انتخاب پیشین مناسب برای مدل OPRM را فراهم کرد که استفاده از آن موجب افزایش پایداری نتایج و بهبود قابلیت اطمینان به خروجی‌های مدل شد. این پژوهش از سه منظر به ادبیات مهندسی و مدیریت ساخت کمک می‌کند: نخست، ارائه یک چارچوب احتمالاتی یکپارچه برای تجمیع و نرمال‌سازی رفتار پرداخت کارفرمایان در پروژه‌های متعدد؛ دوم، معرفی یک معیار پیوسته و مستقل از پروژه برای سنجش قابلیت اطمینان پرداخت کارفرما مبتنی بر داده‌های سطح مطالبه؛ و سوم، تبیین موازنه‌های عملی میان صورت‌بندی‌های ایستا و نایستا در ارزیابی قابلیت اطمینان. مدل OPRM پیشنهادی، ابزار تصمیم‌گیری داده‌محور مؤثری برای ارزیابی مناقصه، پیش‌بینی جریان نقدی و مدیریت ریسک مالی در پروژه‌های عمرانی فراهم می‌آورد.